گفتگوی هفته نامه شنبه با بنیان گذار شزان

گفتگوی شنبه مگ اولین هفته نامه اختصاصی استارت آپ ها با رضا کلانتری نژاد بنیان گذار شزان. شزان، خانه‌ای برای توسعه کسب و کار نوآورانه در حوزه فناوری‌های همگرای شناختی، زیستی، اطلاعات و نانو است.

بخش کوتاهی از این گفتگو  که مرتبط با حیطه علوم شناختی و فناوری های همگرا می باشد را در اینجا قرار دادیم که برای مطالعه کامل این گفتگو می توانید به هفته نامه شنبه مراجعه کنید.

«ش ز ا ن» ترکیب اسمی عجیب که همه‌چیز را برایمان گنگ و نامفهوم می‌کرد. فقط شنیده می‌شد که یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاران خطرپذیر ایران روی این استارت‌آپ سرمایه‌گذاری کرده است! و بعد هم خبر آمد شزان با شرکت بلاروسی قرارداد همکاری امضا کرده. هرچه در ذهنمان گشتیم که محصول این استارت‌آپ چیست، پاسخی نیافتیم. برای همین راهی سیلیکون‌ولی ایران در حوالی بومهن شدیم. پارک علم و فن‌آوری پردیس، نوآوری ۲، پلاک ۲۵.
ساختمانی که طبقه اول نیمه‌کاره‌اش بیشتر ذهنمان را مشغول کرد. بسته‌های بزرگ چوبی بازنشده میان گچ و آجرهای روی هم تلمبارشده. از پله‌های آهنی که بالا رفتیم وارد فضایی متفاوت شدیم. حجم انبوهی از سفیدی. سرامیک‌های سفید، میزهای سفید، دیوارهای سفید و کارکنانی با روپوش‌های سفید. حسی شبیه بیمارستان یا بخش آزمایشگاهی بیمارستان‌ها. حالا کم‌کم فکر می‌کردیم با یک استارت‌آپ دارویی روبه‌رو هستیم. اما وقتی دکتر رضا کلانتری نژاد، بنیان‌گذار شزان، روبه‌رویمان نشست و شروع کرد به حرف زدن متوجه شدیم پا به یک آفرینشگاه گذاشته‌ایم. آفرینشگاهی که در آن از محصول به مفهومی که ما می‌اندیشیدیم خبری نیست و عجیب‌تر آنکه سرمایه‌گذاران روی کسب‌وکاری سرمایه‌گذاری کرده‌اند که برای به بار نشستنش باید نزدیک به یک دهه فقط هزینه کنند و در ۱۰ سال آینده شاهد اتفاقی بزرگ باشند. تیمی که در شزان کار می‌کنند همه جوان هستند، آنقدر جوان که وقتی به چهره‌هایشان نگاه می‌کردیم باورمان نمی‌شد که این دختران و پسران جوان می‌خواهند چیزهایی بیافرینند که تصور آن هنوز برایمان سخت است. اما ما در مقطعی تاریخی مثل جنگ هم شاهد بودیم که بچه‌های جوان ایرانی نشدنی‌ها را شدنی کردند. دیروز در خیبر و هورالعظیم و امروز در شزان و در پارک و علم و فن‌آوری پردیس.

  •    برای شروع ابتدا از شزان برایمان بگویید؟

شاید تا به حال کمتر شنیده باشید که کسب‌وکاری نوپا برون‌داد فلسفه و مطالعات علم و فناوری باشد، شما امروز جایی هستید که به اندازه‌ اتکا به توسعه فناوری‌های نوین، زاییده علاقه‌مندی جمعی است به فلسفه و مدیریت علم و فناوری. علاقه‌مندی که نتیجه مشارکت در فعالیت‌های متعدد توسعه علم و فناوری و تجاری‌سازی است که همراه با تجربه‌های موفق و ناموفق بوده است. به گمانم شزان نماد تمایل به مشارکت و اثرگذاری در یک تغییر بزرگ اجتماعی است که مبتنی بر فناوری‌های همگراست. شزان جایی است که شانس علاقه‌مندان به ارزش‌آفرینی مبتنی بر فناوری‌های همگرا را افزایش می‌دهد. بستری است برای نوآورانی که می‌خواهند با تکیه بر موج بعدی فناوری، تغییری شگرف در جامعه به وجود آورند. شزان خانه این نوآوران فناوری‌های همگراست.

  •  شاید برای شما عادی باشد اما اطلاعات ما  از این حوزه که تازه‌ وارد ایران شده، محدود است. اگر ممکن است کمی بیشتر درباره موضوع استارت‌آپتان توضیح دهید.

شزان یک خانه نوآوری است. بستری که کمک می‌کند اگر کسی در حوزه فناوری‌های چهارگانه ایده‌ای داشته باشد، آن را با سرعت زیاد تبدیل به کاربرد موثر در بازار ‌کند و یک زنجیره کامل کسب‌وکار را ایجاد کند. چیزی شبیه شتاب‌دهنده‌ها، اما شزان شتاب‌دهنده به سبک شتاب‌دهنده‌های حوزه فناوری اطلاعات نیست. به این واسطه که شتاب‌دهنده‌ها به صورت معمول از الگوهای استاندارد پیروی می‌کنند. شزان بیشتر شبیه مراکز تحقیق و توسعه وابسته به صنایع است. نیازی در بازار وجود دارد، دانش پایه‌ای را می‌طلبد و شزان کمک می‌کند با یک روش‌شناسی خاص این دو به هم متصل شوند و گام‌های توسعه فناوری، محصول و بازار طی شود.  همه تا حدودی با چهار حوزه فناوری به صورت جداگانه آشنایی داریم؛ فناوری اطلاعات که برای عموم مردم آشناست. فناوری نانو هم‌اینک سابقه‌ای بیش از ۲۰ سال دارد، به صورت خلاصه این فناوری قابلیت دستکاری و کنترل مواد در ابعاد اتمی و مولکولی برای بروز ویژگی‌های نوپدید است، یعنی بهره گرفتن از توان هستی در ابعاد اتمی و مولکولی. زیست‌فناوری هم کاربرد زیست در برآوردن نیازهای آدمی است و علوم و فناوری شناختی به زبان ساده به هر آن چیزی بازمی‌گردد که در حوزه روانشناسی، مغز و عصب‌شناسی، و فلسفه ذهن وجود دارد. حال سوال این است که چطور می‌توان این چهار فناوری را با هم ترکیب کرد؟ سوالی که پاسخی فیزیکی دارد. وقتی به هر چهار حوزه در ابعاد اتمی نگاه کنیم، همه آن‌ها یک ساختار دارند و قوانین فیزیک پایه‌ای بر آن‌ها حاکم است. بنابراین شاید بتوان فناوری خلق کرد که قابلیت هر چهار حوزه و فراتر از آن را داشته باشد. البته اینکه این همگرایی منجر به هم‌افزایی خواهد شد یا نوعی همجوشی اتفاق خواهد افتاد محل اختلاف متخصصان است. اگر همجوشی تحقق یابد ما به فناوری دست خواهیم یافت که یک ابرفناوری نوین است با قابلیت‌های نوپدیدی که برای آن تاکنون بدیلی نبوده است. فناوری که قادر خواهد بود در تراز مولکولی و اتمی، ساختارها و محصولات هوشمندی خلق کند که ویژگی‌های نوپدید داشته باشند. در میان‌مدت، همگرایی که هم‌افزایی می‌شود نیز قابلیت‌هایی در اختیار قرار خواهد داد که تاکنون هیچ فناوری در این سطح قادر نبوده است چنین راه‌حل‌هایی برای برآوردن نیازهای آدمی خلق کند به گونه‌ای که اثربخشی آن را می‌توان با عصر فناوری اطلاعات مقایسه کرد.

  • خروجی این همگرایی چه می‌تواند باشد؟

گوشی موبایل خود را تصور کنید که امروز یک کارخانه تماما آن را ساخته است، حالا زمانی را تصور کنید که گوشی‌های موبایل زاده و بعد پرورانده شوند، از طریق ابرفناوری که نهفته در دل همین چهار فناوری است. بعضی از شرکت‌های خودروسازی پیشرو چون مرسدس بنز باور دارند که تا سال ۲۰۵۰ میلادی خودروها دیگر در یک خط تولید، تولید نخواهند شد بلکه از دل یک انکوباتور زاده  خواهند شد و بعد توسط مشتری پرورانده می‌شوند. خودروهایی که هرکدام با توجه به فردی که مالک آن‌هاست، منحصربه‌فرد خواهند بود. تحقق این افق بلند، منافع کوتاه‌مدتی هم با خود به همراه خواهد داشت. به‌طور مثال توسعه ابزارهایی که رابط میان انسان و ماشین هستند، تکنولوژی که ترکیب حوزه فناوری اطلاعات و علوم شناختی است و می‌گوید چطور می‌توانیم به جای اینکه در یک ماشین تایپ کنیم یا از موس استفاده کنیم، با فکر کردن به آن فرمان دهیم. در حال حاضر همکاران من سامانه‌ای طراحی کرده‌ و ساخته‌اند که با فکر خود به کامپیوتر فرمان می‌دهد. مثال دیگر توسعه حسگری است که بتوان در یک آن با استفاده از یک قطره خون، عوامل بیماری‌زا در بدن انسان را شناسایی کند. یا مواد و محصولاتی که قابلیت‌های تکاملی و خودترمیمی دارند. توسعه داروهایی با قابلیت رسانش هدفمند، از حوزه‌های مهم در فناوری‌های همگراست.  اکنون شزان در حال مذاکره نهایی با یک مجموعه داروسازی بین‌المللی برای تحقیق و توسعه بر روی دارویی هوشمند است که قادر است با رهایش تحت کنترل، دارو را به عضو مورد نظر برساند و از عوارض آن بر سایر اعضای بدن بکاهد. این دارو با تکیه بر دانش فنی ایجاد شده در حوزه فناوری‌های همگرا در کشور تهیه خواهد شد. دارویی که به جای آنکه تمام سلول‌های بدن را درگیر کند، تنها به سلول‌های مشخص و بیمار می‌چسبد و دارو را به آنها می‌رساند. جالب است بگوییم این کار مبتنی بر برون‌داد چند رساله دکتری و کارشناسی ارشد محققان کشور در حال انجام است. این مثال‌ها همگی ناظر بر منافع کوتاه‌مدت فناوری همگرا هستند و در افق بلندمدت هم این فناوری منجر به توسعه آدمی خواهد شد و فیزیک و ذات بشر را توانمندتر از پیش خواهد کرد. تصور کنید گوش انسان بتواند فرکانس‌های بسیار زیر و بلند را بشنود یا بدن انسان دماهای بالا یا پایین را کاملا تحمل کند.

تک‌تک این موارد موضوع تیم‌های نوآور شزان هستند که در آینده بنیان کسب‌وکارهایی نوین خواهند بود و به همین خاطر کمی متفاوت دیده می‌شود. ما اینجا کمک می‌کنیم بچه‌های ایرانی که بسیاری از آن‌ها آرزوی کار در این حوزه فناوری را دارند، با کمک آزمایشگاه‌ها و امکانات ایده‌های خود را بپرورانند و آن‌ها را به بازار کسب‌وکار وارد کنند.

  •    ماهیت بین‌رشته‌ای بودن کار شما این سوال را برای ما به وجود می‌آورد که نهایتا تمرکز شما بر کدام حوزه خواهد بود؟ به نظر می‌رسد بی‌نهایت موضوع وجود دارد که می‌توانید در آن‌ها فعالیت کنید.

ما در کوتاه‌مدت تلاش می‌کنیم با ترکیب‌های دوبه‌دو، یعنی حوزه نانوتکنولوژی با بیوتکنولوژی و حوزه اطلاعات با علوم شناختی، فناوری‌های همگرا را به علم پزشکی متصل کنیم و از طریق توسعه دارو وارد محدوده پزشکی شویم. فعلا تمرکز ما بر این حوزه است. اما اگر بخواهم بگویم افق بلندمدت ما چیست و شزان روزی کجا خواهد بود، می‌گویم شزان می‌خواهد خروجی‌های بزرگ فناورانه دانشگاهی را به کف بازار و به قفسه فروشگاه‌های خرده‌فروشی متصل کند، نه به یک کسب‌وکار صنعتی یا دولتی. در شزان تاکید ما بر توسعه کسب‌وکار با مشتری عمومی است و به صورت معمول در شزان از کسب‌وکارهایی که مشتری آن کسب‌وکار دیگری است پرهیز می‌شود. به نظر من یکی از موانع رشد حوزه‌های فناوری سخت در ایران همین بوده که همواره دنبال مشتریان کسب‌وکاری بوده‌اند و کاری با بازار عمومی جامعه نداشته‌اند.

منبع: شنبه مگ

تهیه شده در واحد تولید محتوای شناخت مگ

www.shenakhtmag.com

Previous «
Next »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *