درمان بیش فعالی و ۳ شیوه ی متفاوت که می توان پیش گرفت

درمان بیش فعالی

درمان بیش فعالی

در زیر انواع درمان بیش فعالی را با هم می بینیم ما در مقالات قبلی در مورد این اختلال صحبت کردیم و انواع آن را برشمردیم.

درمان دارویی

درمان بیش فعالی توسط دارو این اختلال شامل محرک های سیستم اعصاب مرکزی است. اما مصرف دارو به تنهایی به ندرت می تواند نیازهای درمانی کودکان مبتلا به این اختلال را برآورده کند.

به علاوه درمان دارویی به دلیل تأثیر سوء مواد شیمیایی بر فرایندهای طبیعی تحول نظام سیستم اعصاب مرکزی و همچنین نداشتن تأثیر پایدار و ماندگار برای بهبود اختلال، مورد انتقاد بوده و از این رو بر درمان های رفتاری و شناختی تأکید بیشتری می شود.

از این رو به نظر می رسد که درمان های دارویی لازم است با مداخلات روان شناختی همراه گردد.

درمان های دارویی و روان شناختی به صورت جداگانه و ترکیبی به طور قابل توجهی مورد استفاده قرار گرفته و از تلاش همزمان والدین، روان پزشکان، روان شناسان و معلمان استفاده شده است.

درمان شناختیرفتاری 

نوعی دیگر درمان بیش فعالی مبنای نظری درمان شناختی- رفتاری بر این اصل استوار است که خود کنترلی رفتاری در نتیجه افزایش مهارت‌های شناختی و فراشناختی بهبود یافته و فرد با استفاده از این مهارت‌ها می‌تواند تکانه‌های خود را کنترل کند و رفتارهای خود را جهت دهد.

تحقیقات نشان داده است که درمان شناختی- رفتاری در بزرگسالان مؤثرتر از کودکان است. انگیزه‌ بیشتر بزرگسالان برای درمان، توانایی‌های ضعیف شناختی کودکان و علائم کمتر حاد بزرگسالان از جمله عواملی هستند که می‌توانند این موضوع را توجیه کنند.

در پژوهشی، گروه درمانی شناختی- رفتاری مبتنی بر آموزش مهارت‌ها توانسته بود، نشانه‌های ADHD را در بالغین تا حد معنی‌داری کاهش دهد. در رویکرد شناختی ـ

رفتـاری تأکیـد زیـادی می شود کـه مفاهیم به طور عملیاتی بیان شـوند و اعتباریـابی درمـان به طور تجربی صـورت پـذیرد، بـدین منظـور در شـرایط پژوهشــی و نیــز در کــار بــالینی روزمــره، از طرح هــای آزمایشــی گروهــی و تــک آزمــودنی اســتفاده می شــود.

همچنین برای آن که بتـوان بـه بـازآزمونی یافتـه ها دسـت زد، بایــد شــیوه درمــانی، بــر حســب تعــاریف عملیــاتی مشخص شود، و اثر آن به کمک معیارهایی پایا و عینـی مورد ارزیابی قرار گیرد.

قسمت اعظم درمان بر اساس رویکرد «اینجا و اینک» صورت می گیرد و فرض بر آن است که هدف عمده درمان عبـارت اسـت از کمـک به بیمار به نحوی که بتواند تغییراتـی مطلـوب در زنـدگی خود پدید آورد.

بنابراین تأکید در درمان، متوجـه فـراهم آوردن فرصتی برای یادگیری هـای انطبـاقی جدیـد، و نیـز ایجـــاد تغییراتـــی در فضـــای بیـــرون از حیطـــه بـــالینی (درمانگاه یا مطب) می شـود.

حـل مسـئله، جـزء مهـم و لاینفــک درمــان را تشــکیل می دهــد. تمــامی جنبــه های درمــانی بــرای بیمــار توضــیح داده می شــود. درمــانگر و بیمار سعی می کنند ارتباط متقابـل بـا هـم برقـرار کننـد و راهبردهـایی را بـرای مقابلـه بـا مسـائل دقیقـاً مشـخص شده، با هم وضع نمایند.

برای کاهش مشکلات رفتـاری لازم است در محـیط خانـه و مدرسـه اصـلاحاتی ایجـاد شـود. نقـص در مهارت هـای اجتمـاعی نیـز درمان هـای خاص خود را می طلبد.

درمـانگران اخـتلال نارسـایی توجـه/ بیش فعـالی بـر ایـن باورند که احساس ها و رفتارها ماهیت تعاملی و متقابـل دارند. باید به علائم، بیماری های همراه و نقـاط ضـعف و قوت فرد، خانواده، مدرسه و اجتماع او دقـت نمـاییم.

علائمــی ماننــد پــر فعــالیتی، کــم تــوجهی و رفتارهــای تکانشی به دارو پاسخ میدهد، ولـی درمان هـای دارویـی به تنهایی برای کنترل مسائل بیمار کافی نبوده و استفاده از درمان های غیر دارویی از جمله روان درمانی فـردی و گروهـی، رفتـار درمـانی و آمـوزش والـدین و آموزگـاران ضرورت پیدا میکند.

درمان با نوروفیدبک 

آخرین شیوه درمان بیش فعالی که در این مقاله به آن می پردازیم نوروفیدبک است.

غالبا والدین کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی- کمبود توجه به دنبال استفاده از روش های درمانی هستند که مشکلات ناشی از مصرف دارو را به همراه نداشته باشند.

چرا که مصرف مداوم داروهایی که معمولا برای کاهش علائم کودکان بیش فعال تجویز می شوند در دراز مدت عوارض جانبی زیادی برای کودک به وجود می آورند.

علاوه بر این معمولا اثربخشی درمان دارویی برای این کودکان موقت است و بعد از قطع مصرف دارو علائم با شدت بیشتری نسبت به گذشته بروز پیدا می کنند و احتمالا مصرف دارو تمام علائم ناشی از این بیماری را تحت تاثیر قرار نمی دهد و تنها بخشی از علائم بهبود پیدا می کنند.

مدیراجرایی و تحقیقات انجمن بین المللی نوروفیدبک بیان می کند که در حال حاضر صدها هزار کودک با تشخیص اختلال بیش فعالی- کمبود توجه و تمرکزدر سراسر جهان تحت درمان با نوروفیدبک قرار دارند.

این روش درمانی به عنوان درمان جایگزین دارو درمانی مورد توجه قرار دارد و به دلیل کوتاه بودن زمان جلسات درمان، عدم وجود درد و عوارض جانبی ناخوشایند و ماندگاری طولانی مدت اثربخشی درمان مورد توجه و استقبال والدین کودکان بیش فعال قرار گرفته است.

نوروفیدبـک در اصـل نوعـی بیوفیدبـک اسـت کـه بـا اسـتفاده از ثبـت امـواج الکتریکـی مغـز و دادن بازخـورد بـه فـرد تـلاش می کنـد کـه نوعـی خـود تنظیمـی را بـه بیمـار آمـوزش دهـد.

نوروفیدبـک از جملـه روش های روان شـناختی آمـوزش و درمانگـری اسـت، بـه طـوری کـه در یـک فراینـد شـرطی ســازی، فــرد مــی توانــد یــاد بگیــرد تــا فعالیــت هــای الکتریکــی مغــزش را تغییــر دهــد.

بازخــورد بــه طــور معمــول از راه صــدا یــا تصویـر بـه فـرد ارائـه می شود و از ایـن طریـق فـرد متوجـه می شود کـه آیـا تغییـر مناسـبی را در فعالیـت امـواج مغـزی خـود ایجـاد کـرده اســت یــا خیــر. در نوروفیدبــک سنســور هایــی کــه الکتــرود نامیــده میشــوند بــر روی پوســت ســر بیمــار قــرار می گیرنــد.

ایــن سنســور هــا فعالیــت الکتریکــی مغــز فــرد را ثبــت و در غالــب امــواج مغــزی (دراغلـب مـوارد بـه شـکل شـبیه ســازی شــده در قالـب یـک بــازی کامپیوتـری یـا فیلـم ویدئویـی) بـه او نشـان مـی دهنـد.

در ایـن حالت پخـش فیلـم یـا هدایـت بـازی کامپیوتـری بـدون اسـتفاده از دسـت و تنهـا بـا امـواج مغـزی شـخص انجـام مـی شـود.

بـه ایـن شـکل فـرد بــا دیــدن پیشــرفت یــا توقــف بــازی و گرفتــن پــاداش یــا از دســت دادن امتیـاز، اغلـب ۲۰۰۰ بـار در هـر جلسـه آموزشـی ۴۰ دقیقـه ای و یـا تغییراتـی کـه در صـدا یـا پخـش فیلـم بـه وجـود می آیـد، پــی بــه شــرایط مطلــوب یــا نامطلــوب امــواج مغــزی خــود بــرده و سـعی می کنـد.

تـا بـا هدایـت بـازی یـا فیلـم، وضعیـت تولیـد امـواج مغــزی خــود را اصلاح کنــد. امــا هیــچ یــک از راهنمــا هــای بالینــی تــا ســال ۲۰۱۳ ایــن روش را بــه عنــوان یــک درمــان بــرای اختــال کــم توجهــی – بیــش فعالــی پیشــنهاد نمی کننــد.

نوروفیدبــک در حــال حاضــر یــک مداخلــه آزمایشـی در کـودکان و نوجوانـان مبتـلا بـه ADHD در نظـر گرفتـه می شـود. ایـن روش در برخـی از مطالعـات نشـان داد کـه نوروفیدبـک از برنامـه رایانـه ای آمـوزش مهـارت توجـه، اثـر بخشـی مناسـبی دارد و علایم ADHD در حــد متوســطی بهتــر شــد.

بنابراین بــه نظــر مــی رســد نوروفیدبــک بــه عنــوان یــک درمــان مســتقل، یــا مکمــل و یــا اصــلا اثــر بخــش بودنــش بــه عنــوان یــک درمـان در ابهـام قـرار گرفتـه اسـت.

در پایان:

شما می توانید برای درمان بیش فعالی هر یک از این ۳ شیوه گفته شده را در  در پیش بگیرید، بنظر می رسد در ابتدای امر باید بنا به شرایط تصمیم گرفت که از چه نوع روش درمان بیش فعالی استفاده نمود پس قبل از تصمیم تمام زوایای آن را با دقت بسنجید.

آسو میرزائی فرد

تحریریه شناخت مگ

Previous «
Next »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *