گفتگوی هفته نامه شنبه با بنیان گذار شزان

گفتگوی شنبه مگ اولین هفته نامه اختصاصی استارت آپ ها با رضا کلانتری نژاد بنیان گذار شزان. شزان، خانه‌ای برای توسعه کسب و کار نوآورانه در حوزه فناوری‌های همگرای شناختی، زیستی، اطلاعات و نانو است.

بخش کوتاهی از این گفتگو  که مرتبط با حیطه علوم شناختی و فناوری های همگرا می باشد را در اینجا قرار دادیم که برای مطالعه کامل این گفتگو می توانید به هفته نامه شنبه مراجعه کنید.

«ش ز ا ن» ترکیب اسمی عجیب که همه‌چیز را برایمان گنگ و نامفهوم می‌کرد. فقط شنیده می‌شد که یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاران خطرپذیر ایران روی این استارت‌آپ سرمایه‌گذاری کرده است! و بعد هم خبر آمد شزان با شرکت بلاروسی قرارداد همکاری امضا کرده. هرچه در ذهنمان گشتیم که محصول این استارت‌آپ چیست، پاسخی نیافتیم. برای همین راهی سیلیکون‌ولی ایران در حوالی بومهن شدیم. پارک علم و فن‌آوری پردیس، نوآوری ۲، پلاک ۲۵.
ساختمانی که طبقه اول نیمه‌کاره‌اش بیشتر ذهنمان را مشغول کرد. بسته‌های بزرگ چوبی بازنشده میان گچ و آجرهای روی هم تلمبارشده. از پله‌های آهنی که بالا رفتیم وارد فضایی متفاوت شدیم. حجم انبوهی از سفیدی. سرامیک‌های سفید، میزهای سفید، دیوارهای سفید و کارکنانی با روپوش‌های سفید. حسی شبیه بیمارستان یا بخش آزمایشگاهی بیمارستان‌ها. حالا کم‌کم فکر می‌کردیم با یک استارت‌آپ دارویی روبه‌رو هستیم. اما وقتی دکتر رضا کلانتری نژاد، بنیان‌گذار شزان، روبه‌رویمان نشست و شروع کرد به حرف زدن متوجه شدیم پا به یک آفرینشگاه گذاشته‌ایم. آفرینشگاهی که در آن از محصول به مفهومی که ما می‌اندیشیدیم خبری نیست و عجیب‌تر آنکه سرمایه‌گذاران روی کسب‌وکاری سرمایه‌گذاری کرده‌اند که برای به بار نشستنش باید نزدیک به یک دهه فقط هزینه کنند و در ۱۰ سال آینده شاهد اتفاقی بزرگ باشند. تیمی که در شزان کار می‌کنند همه جوان هستند، آنقدر جوان که وقتی به چهره‌هایشان نگاه می‌کردیم باورمان نمی‌شد که این دختران و پسران جوان می‌خواهند چیزهایی بیافرینند که تصور آن هنوز برایمان سخت است. اما ما در مقطعی تاریخی مثل جنگ هم شاهد بودیم که بچه‌های جوان ایرانی نشدنی‌ها را شدنی کردند. دیروز در خیبر و هورالعظیم و امروز در شزان و در پارک و علم و فن‌آوری پردیس.

  •    براي شروع ابتدا از شزان برايمان بگوييد؟

شايد تا به حال کمتر شنيده باشيد که کسب‌وکاري نوپا برون‌داد فلسفه و مطالعات علم و فناوري باشد، شما امروز جايي هستيد که به اندازه‌ اتکا به توسعه فناوري‌هاي نوين، زاييده علاقه‌مندي جمعي است به فلسفه و مديريت علم و فناوري. علاقه‌مندي که نتيجه مشارکت در فعاليت‌هاي متعدد توسعه علم و فناوري و تجاري‌سازي است که همراه با تجربه‌هاي موفق و ناموفق بوده است. به گمانم شزان نماد تمايل به مشارکت و اثرگذاري در يک تغيير بزرگ اجتماعي است که مبتني بر فناوري‌هاي همگراست. شزان جايي است که شانس علاقه‌مندان به ارزش‌آفريني مبتني بر فناوري‌هاي همگرا را افزايش مي‌دهد. بستري است براي نوآوراني که مي‌خواهند با تکيه بر موج بعدي فناوري، تغييري شگرف در جامعه به وجود آورند. شزان خانه اين نوآوران فناوري‌هاي همگراست.

  •  شايد براي شما عادي باشد اما اطلاعات ما  از اين حوزه که تازه‌ وارد ايران شده، محدود است. اگر ممکن است کمي بيشتر درباره موضوع استارت‌آپتان توضيح دهيد.

شزان يک خانه نوآوري است. بستري که کمک مي‌کند اگر کسي در حوزه فناوري‌هاي چهارگانه ايده‌اي داشته باشد، آن را با سرعت زياد تبديل به کاربرد موثر در بازار ‌کند و يک زنجيره کامل کسب‌وکار را ايجاد کند. چيزي شبيه شتاب‌دهنده‌ها، اما شزان شتاب‌دهنده به سبک شتاب‌دهنده‌هاي حوزه فناوري اطلاعات نيست. به اين واسطه که شتاب‌دهنده‌ها به صورت معمول از الگوهاي استاندارد پيروي مي‌کنند. شزان بيشتر شبيه مراکز تحقيق و توسعه وابسته به صنايع است. نيازي در بازار وجود دارد، دانش پايه‌اي را مي‌طلبد و شزان کمک مي‌کند با يک روش‌شناسي خاص اين دو به هم متصل شوند و گام‌هاي توسعه فناوري، محصول و بازار طي شود.  همه تا حدودي با چهار حوزه فناوري به صورت جداگانه آشنايي داريم؛ فناوري اطلاعات که براي عموم مردم آشناست. فناوري نانو هم‌اينک سابقه‌اي بيش از ۲۰ سال دارد، به صورت خلاصه اين فناوري قابليت دستکاري و کنترل مواد در ابعاد اتمي و مولکولي براي بروز ويژگي‌هاي نوپديد است، يعني بهره گرفتن از توان هستي در ابعاد اتمي و مولکولي. زيست‌فناوري هم کاربرد زيست در برآوردن نيازهاي آدمي است و علوم و فناوري شناختي به زبان ساده به هر آن چيزي بازمي‌گردد که در حوزه روانشناسي، مغز و عصب‌شناسي، و فلسفه ذهن وجود دارد. حال سوال اين است که چطور مي‌توان اين چهار فناوري را با هم ترکيب کرد؟ سوالي که پاسخي فيزيکي دارد. وقتي به هر چهار حوزه در ابعاد اتمي نگاه کنيم، همه آن‌ها يک ساختار دارند و قوانين فيزيک پايه‌اي بر آن‌ها حاکم است. بنابراين شايد بتوان فناوري خلق کرد که قابليت هر چهار حوزه و فراتر از آن را داشته باشد. البته اينکه اين همگرايي منجر به هم‌افزايي خواهد شد يا نوعي همجوشي اتفاق خواهد افتاد محل اختلاف متخصصان است. اگر همجوشي تحقق يابد ما به فناوري دست خواهيم يافت که يک ابرفناوري نوين است با قابليت‌هاي نوپديدي که براي آن تاکنون بديلي نبوده است. فناوري که قادر خواهد بود در تراز مولکولي و اتمي، ساختارها و محصولات هوشمندي خلق کند که ويژگي‌هاي نوپديد داشته باشند. در ميان‌مدت، همگرايي که هم‌افزايي مي‌شود نيز قابليت‌هايي در اختيار قرار خواهد داد که تاکنون هيچ فناوري در اين سطح قادر نبوده است چنين راه‌حل‌هايي براي برآوردن نيازهاي آدمي خلق کند به گونه‌اي که اثربخشي آن را مي‌توان با عصر فناوري اطلاعات مقايسه کرد.

  • خروجي اين همگرايي چه مي‌تواند باشد؟

گوشي موبايل خود را تصور کنيد که امروز يک کارخانه تماما آن را ساخته است، حالا زماني را تصور کنيد که گوشي‌هاي موبايل زاده و بعد پرورانده شوند، از طريق ابرفناوري که نهفته در دل همين چهار فناوري است. بعضي از شرکت‌هاي خودروسازي پيشرو چون مرسدس بنز باور دارند که تا سال ۲۰۵۰ ميلادي خودروها ديگر در يک خط توليد، توليد نخواهند شد بلکه از دل يک انکوباتور زاده  خواهند شد و بعد توسط مشتري پرورانده مي‌شوند. خودروهايي که هرکدام با توجه به فردي که مالک آن‌هاست، منحصربه‌فرد خواهند بود. تحقق اين افق بلند، منافع کوتاه‌مدتي هم با خود به همراه خواهد داشت. به‌طور مثال توسعه ابزارهايي که رابط ميان انسان و ماشين هستند، تکنولوژي که ترکيب حوزه فناوري اطلاعات و علوم شناختي است و مي‌گويد چطور مي‌توانيم به جاي اينکه در يک ماشين تايپ کنيم يا از موس استفاده کنيم، با فکر کردن به آن فرمان دهيم. در حال حاضر همکاران من سامانه‌اي طراحي کرده‌ و ساخته‌اند که با فکر خود به کامپيوتر فرمان مي‌دهد. مثال ديگر توسعه حسگري است که بتوان در يک آن با استفاده از يک قطره خون، عوامل بيماري‌زا در بدن انسان را شناسايي کند. يا مواد و محصولاتي که قابليت‌هاي تکاملي و خودترميمي دارند. توسعه داروهايي با قابليت رسانش هدفمند، از حوزه‌هاي مهم در فناوري‌هاي همگراست.  اکنون شزان در حال مذاکره نهايي با يک مجموعه داروسازي بين‌المللي براي تحقيق و توسعه بر روي دارويي هوشمند است که قادر است با رهايش تحت کنترل، دارو را به عضو مورد نظر برساند و از عوارض آن بر ساير اعضاي بدن بکاهد. اين دارو با تکيه بر دانش فني ايجاد شده در حوزه فناوري‌هاي همگرا در کشور تهيه خواهد شد. دارويي که به جاي آنکه تمام سلول‌هاي بدن را درگير کند، تنها به سلول‌هاي مشخص و بيمار مي‌چسبد و دارو را به آنها مي‌رساند. جالب است بگوييم اين کار مبتني بر برون‌داد چند رساله دکتري و کارشناسي ارشد محققان کشور در حال انجام است. اين مثال‌ها همگي ناظر بر منافع کوتاه‌مدت فناوري همگرا هستند و در افق بلندمدت هم اين فناوري منجر به توسعه آدمي خواهد شد و فيزيک و ذات بشر را توانمندتر از پيش خواهد کرد. تصور کنيد گوش انسان بتواند فرکانس‌هاي بسيار زير و بلند را بشنود يا بدن انسان دماهاي بالا يا پايين را کاملا تحمل کند.

تک‌تک اين موارد موضوع تيم‌هاي نوآور شزان هستند که در آينده بنيان کسب‌وکارهايي نوين خواهند بود و به همين خاطر کمي متفاوت ديده مي‌شود. ما اينجا کمک مي‌کنيم بچه‌هاي ايراني که بسياري از آن‌ها آرزوي کار در اين حوزه فناوري را دارند، با کمک آزمايشگاه‌ها و امکانات ايده‌هاي خود را بپرورانند و آن‌ها را به بازار کسب‌وکار وارد کنند.

  •    ماهيت بين‌رشته‌اي بودن کار شما اين سوال را براي ما به وجود مي‌آورد که نهايتا تمرکز شما بر کدام حوزه خواهد بود؟ به نظر مي‌رسد بي‌نهايت موضوع وجود دارد که مي‌توانيد در آن‌ها فعاليت کنيد.

ما در کوتاه‌مدت تلاش مي‌کنيم با ترکيب‌هاي دوبه‌دو، يعني حوزه نانوتکنولوژي با بيوتکنولوژي و حوزه اطلاعات با علوم شناختي، فناوري‌هاي همگرا را به علم پزشکي متصل کنيم و از طريق توسعه دارو وارد محدوده پزشکي شويم. فعلا تمرکز ما بر اين حوزه است. اما اگر بخواهم بگويم افق بلندمدت ما چيست و شزان روزي کجا خواهد بود، مي‌گويم شزان مي‌خواهد خروجي‌هاي بزرگ فناورانه دانشگاهي را به کف بازار و به قفسه فروشگاه‌هاي خرده‌فروشي متصل کند، نه به يک کسب‌وکار صنعتي يا دولتي. در شزان تاکيد ما بر توسعه کسب‌وکار با مشتري عمومي است و به صورت معمول در شزان از کسب‌وکارهايي که مشتري آن کسب‌وکار ديگري است پرهيز مي‌شود. به نظر من يکي از موانع رشد حوزه‌هاي فناوري سخت در ايران همين بوده که همواره دنبال مشتريان کسب‌وکاري بوده‌اند و کاري با بازار عمومي جامعه نداشته‌اند.

منبع: شنبه مگ

تهیه شده در واحد تولید محتوای شناخت مگ

www.shenakhtmag.com

Previous «
Next »

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *