“استرس” بر تصمیم گیری شما تاثیر می گذارد.

تصمیم گیری

تصمیم گیری همیشه ساده نیست. به خصوص وقتی بخواهیم بین دو مورد که هر کدام مزایا و معایب خود را دارند دست به انتخاب بزنیم مثلا بین یک شغل با درآمد بالا اما ساعت کاری زیاد و شغلی دیگر با درآمد کمتر اما اوقات فراغت بیشتر کدام را انتخاب خواهید کرد؟

دانشمندان علوم اعصاب MIT، دریافته اند که تصمیم گیری در چنین شرایطی که به جدال بین “سود” و “منافع” مشهور است تحت تاثیر استرس های مزمن  به طور متفاوتی گرفته می شود. با مشاهده رفتارمیمون ها، آن ها دریافتند حیوانی که دچار استرس می شود تمایل کمتری به انتخاب های با ریسک بالا از خود نشان می دهد.

 

همچنین این تحقیق نشان داد اختلال در بخش خاصی از مغز موجب تصمیم گیری های غلط می شود.اگر روشی برای تنظیم صحیح این مدار در مغز انسان به وجود بیاید،راهی جدید به منظور کمک کردن به بیمارانی است که از اختلالات افسردگی،اعتیاد،اضطراب و خشم رنج می برند چرا که این افراد اغلب ویژگی ” عدم تصمیم گیری صحیح ” را همراه خود دارند.

 

پروفسور آن گیبل، از اعضای MIT در این خصوص گفت: نکته جالب توجه در این تحقیق این بود که ما میکرومداری در مغز پیدا کردیم که می توان با معکوس کردن اثر آن بر تصمیم گیری تاثیر مثبت گذاشت.هر چند تا حدود زیادی از این آزمایش اطمینان داریم اما باید بگویم این تحقیق تنها بر روی نمونه های آزمایشی موش ها و میمون ها صورت گرفته است و هنوز آن را بر روی انسان امتحان نکرده ایم.

تصمیم های سخت

سال 2015، گریبل، فردمن و همکارانشان برای اولین بار مدار مغزی را که در تصمیم گیری های ما دخیل بود شناسایی کردند. این مدار از قشر میانی مغز که مسئول کنترل حالات ما است شروع شده و به رشته ای از نورون ها که striosomes نام دارد و مسئولیت ثبت عادات و همینطور ایجاد انگیزه را در striatum دارند ختم می شود.

طی تحقیق بعدی آن ها جوندگانی مانند موش ها را در شرایطی قرار دادند تا در دو مسیر مختلف حرکت کنند و مجبور باشند بین یک تکه شکلات شیری بزرگ(که مورد علاقه آنهاست) در مسیری بسیار روشن(که مورد علاقه آن ها نیست) ویک تکه شکلات کوچک اما در مسیری تاریک تر دست به انتخاب بزنند. با استفاده از تکنیک  optogenetics آن ها توانستند تصمیم موش ها را تغییر دهند! بنابرین موش هایی که قبلا تمایل داشتند انتخاب هایی با ریسک کمتر و سود بیشتر داشته باشند دست به ریسک زدند و شکلات های بزرگتر را انتخاب کردند.

در تحقیق بعدی، محققان دیگر از آن تکنیک استفاده نکردند اما در عوض موش ها را تحت فشار روانی یا همان استرس قرار دادند.پیش از اعمال استرس موش ها و میمون ها در بیش از پنجاه درصد موارد مسیر تاریک تر و شکلات کمتر را انتخاب کرده بودند. هر بار که این اتفاق می افتاد محققان میزان شکلات را بیشتر می کردند با مشاهده این تغییر خوب حیوانات آزمایشگاهی انتخاب خود را پیوسته تکرار می کردند. اما با اضافه کردن استرس رفتار متفاوتی از خود بروز دادند. حیوانات تحت استرس اینبار مسیر روشن را انتخاب کردند با وجود اینکه می دانستند میزان شکلات در مسیر تاریک که مطلوب آن ها بود نیز همین مقدار است. چه اتفاقی افتاده بود که آن ها ریسک بالایی را برای سود مساوی پذیرفته بودند؟ استرس باعث اختلال در تصمیم گیری آن ها شده بود.

 

“استرس” همه جا هست،تاثیری که استرس بر مغز و رفتارهای هم انسان ها و هم حیوانات می گذارد اهمیت ویژه ای بر فهم عملکرد های روزمره و همچنین بیماری های عصبی دارد.جالب و البته تاسف برانگیز است که استرس مزمن حتی می تواند باعث رفتارهای تکانشی شود. با بررسی صدها مورد بیمار این چنینی مانند معتادان، دریافتیم در چرخه استرس،

“تکانش” الگوی رفتاری که موجب ایجاد استرس می شود را بدتر می کند.

این ها نظرات “ارنستن” درباره تحقیقی بود که دائیو لی و کریستوفر پیتنگر بر روی استرس انجام داده بودند.

مدار دینامیک

محققان عقیده دارند این مدار تمام اطلاعات جنبه های مثبت و منفی  انتخاب های موجود را ادغام می کند و به این ترتیب مغز را برای فرآیند تصمیم گیری آماده می سازد. به طور طبیعی،وقتی که مدار اصطلاحا روشن می شود، عصب های قشر prefrontal مغز فعال می شوند که سپس فعالیت استریوزوم را مختل می کنند. وقتی حیوانات دچار استرس می شوند این مدارهای دینامیک تغییر می کنند و و نورون های مرتبط فورا فعال می شوند تا استریوزوم  را مهار کنند  تمامی این فرایند سبب بروزهیجانات بیش از حد و در نتیجه تصمیم گیری متفاوت می شود.

فردمن در این زمینه می گوید: استرس باعث شد نمونه های آزمایشی نتواند رفتار معقولی از خود نشان دهند در نتیجه با عدم ایجاد تعادل و نقص تصمیم گیری مواجه شدند و نتوانستند بین گزینه خوب و بد گزینه خوب را انتخاب کنند.

استرس را جدی بگیریم!

 

 

 

 

 

 

Previous «
Next »

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *